No comments yet

ΜΑΝΙΦΕΣΤΟ ΤΗΣ ΜΑΝΤΕΙΑΣ

Συντάκτης:

Σε ένα από τα περίοπτα ράφια της βιβλιοθήκης έχω δίπλα στον Heidegger και τον Whitehead ακουμπημένη την τράπουλα των Ταρώ και λίγο παραπέρα το Βιβλίο των Αλλαγών (Ι Τσινγκ) και τα τελετουργικά νομίσματα με τα οποία επιχειρώ την οιωνοσκόπηση. Μήπως θα έπρεπε να ντρέπομαι για ένα τέτοιο κολλάζ που για κάποιους θα αποτελούσε ένδειξη κομφούζιου ή διανοητικής προχειρότητας; Τι δουλειά έχει μια τσιγγάνικη τράπουλα με τις εξωραϊσμένες παραστάσεις ενός παραμυθιού δίπλα στο πόνημα περί του Είναι ή τη μαθηματική εξακρίβωση του Θεού; Πώς μπορούν να συνυπάρξουν τα μαντικά εξάγραμμα του Ι Τσινγκ με τις ορθολογικές περιηγήσεις της νηφάλιας φιλοσοφικής σκέψης εκ της οποίας ξεφυσάμε τους αραχνοϊστούς των πληβείων προκαταλήψεων;

Κι όμως, όταν συμβουλεύομαι τις μαντικές τέχνες ακολουθώ τις αποφάνσεις του ενδεχομενικού με την ίδια ακλόνητη εμπιστοσύνη που θα ακολουθούσα την εκλογικευμένη ταξινόμηση των εννοιών στις σελίδες μιας φιλοσοφικής πραγματείας. Δυο αντίθετοι δρόμοι, θα πει κανείς, που δεν μπορούν να συνυπάρχουν στο διανοητικό προσανατολισμό ενός ανθρώπου καθώς υποτίθεται ότι ο ένας αναιρεί τον άλλον. Πώς μπορεί κανείς να καταλαβαίνει την φιλοσοφία όταν επενδύει την πίστη του στην απόφανση τριών τυχαίων νομισμάτων; Από την άλλη, πώς μπορεί κανείς να ενδίδει στην ενορατική εικονοποιία που συνθέτει η τυχαία αράδα της τράπουλας, όταν έχει κατανοήσει σε βάθος εκείνο που εννοεί ο φιλόσοφος;

Τόσα χρόνια που βασίζομαι στις μαντικές ενδείξεις των εργαλείων αυτών δεν έχω προβληματιστεί στο ελάχιστο για μια τέτοια ασυνέπεια. Ρίχνω το βάρος στις προκαταλήψεις, ακόμη κι εκεί ψηλά, στις πιο επιτηδευμένες… Καταλαβαίνω ότι ακούγεται εξωφρενικό να πιστεύει κανείς ότι ένα ερώτημα θα βρει την απάντησή του από το τυχαίο ανακάτεμα της τράπουλας· βεβαίως, μια τέτοια αφέλεια αποτελεί τον ορισμό του αιθεροβάμονος. Όμως είναι σημαντικό να δώσει η επικριτική αυτή στάση το χώρο για να εξηγηθώ. Ότι τα πειράματα πολλών ετών και η ζύμωση με το αντικείμενο της μαντικής τέχνης έχουν επανειλημμένα δείξει ότι εδώ δουλεύει μια μυστήρια φυσική παράμετρος την οποία η τυπική λογική δεν μπόρεσε να εξιχνιάσει. Σχεδόν όλα τα ερωτήματά μου βρίσκουν την απάντηση που αρμόζει. Όχι αυτή που αναμένω ή εύχομαι να δω αλλά εκείνη που περιγράφει τις δυναμικές του γίγνεσθαι, ανεξαρτήτως του αν μου αρέσει ή όχι. Η απάντηση είναι πάντα κυνικά αμέτοχη στις προβολές των προθέσεων μου. Κι όταν δε συμφωνώ, όταν βιάζομαι να υποθέσω ότι εδώ η κάρτα μου δείχνει κάτι άλλο από αυτό που ισχύει, στην πορεία τα γεγονότα μου δείχνουν ότι η κάρτα αυτή ήταν η σήμανση που αναδύθηκε από το απωθημένο έδαφος της πραγματικότητας, διεμβολίζοντας τον ερμηνευτικό μου θάλαμο, πλημμυρίζοντας τον με την αλήθεια που δε θέλω να ξέρω. Έτσι πολλές φορές οι αποφάνσεις των μαντικών μου εργαλείων με συνέφεραν και με ανασυντόνισαν με τον κόσμο της εγγενούς ασυνέπειας και των ριζικών μεταπτώσεων.

tumblr_nwrzwjpFuq1ssnktoo1_400

Το Ι Τσινγκ είναι το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα επιστημολογικής ανατροπής. Χρησιμοποιώντας το τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια ανελλιπώς κάθε δύο βδομάδες (στη Νέα Σελήνη και την Πανσέληνο) για να οιωνοσκοπήσω το διάστημα που μεσολαβεί, την κάθε φορά μένω έκπληκτος από την ακρίβεια των αποφάνσεων, το πώς σκιαγραφείται ο ειρμός του γίγνεσθαι κατά τρόπο συμβουλευτικό ώστε να βρω την συντομότερη δυνατή οδό για την κατάρτιση ακεραιότητας του χαρακτήρα. Το Ι Τσινγκ είναι ένα ηθικό εργαλείο μαντικής τέχνης. Στόχος του είναι να σου δείξει τις ιδιαιτερότητες του εκάστοτε ζητήματος ή, πιο αφηρημένα, της ροής ενός συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος, ώστε να προετοιμαστείς καταλλήλως με γνώμονα τη διαφύλαξη και την προαγωγή της ακεραιότητας. Το πώς γίνεται και είναι πάντα ακριβές στις προβλέψεις του είναι ένα μεγάλο μυστήριο που το αντιμετωπίζω με την ίδια σοβαρότητα και περιέργεια που ένας φυσικός θα αντιμετώπιζε τον πυρήνα του ατόμου. Κάθε φορά που ρίχνει κανείς τα νομίσματα, εστιασμένος σε κάποιον προβληματισμό, ώστε να εκμαιεύσει από την τυχαιότητα κάποιες συγκεκριμένες πληροφοριακές ψηφίδες στη μορφή ενός εξάγραμμου, είναι σα να παγώνει τη στιγμή και να κόβει τη ροή του χρόνου. Σε αυτή τη φέτα εξετάζει την ανατομία του γίγνεσθαι, όπου οι δυναμικές μεταφράζονται στο σχέδιο που συνθέτει η διαλεκτική ενός δυαδικού συστήματος (της συνεχούς και της σπασμένης γραμμής, ή θα μπορούσε να είναι το 1 και το 0). Το Βιβλίο των Αλλαγών έχει 64 εξάγραμμα όλων των πιθανών συνδυασμών του δυαδικού συστήματος που θα μπορούσε να εκπτυχθεί στην επικράτεια των έξι γραμμών. Κάθε εξάγραμμο έχει μια στοιχειώδη, θαρρείς αρχέτυπη απόφανση για το γίγνεσθαι, λες και το τελευταίο συναποτελείται από 64 ψηφίδες. Ως δια μαγείας, η τυχαία ρίψη των νομισμάτων μελανογραφεί και εντυπώνει το κρυφό μοτίβο ενός προβληματισμού, ως αναπτυξιακή επέκτασή του στον χρόνο. Η πιθανοκρατική αοριστία περιορίζεται, έτσι, εντός αυτού του μοτίβου. Τα πράγματα δεν μπορούν να εξελιχθούν αλλιώς. Θα έχουν την ίδια τροπή με την αρχέτυπη απεικόνιση που αναπαρίσταται από τη σύνθεση των βασικών τριγράμμων. Παραδείγματος χάριν, όταν το τρίγραμμο της Φωτιάς βρίσκεται πάνω από το τρίγραμμο του Ουρανού τότε έχουμε το εξάγραμμο 14, τη σήμανση του Μεγάλου Επιτεύγματος. Διότι η πρωτόγονη σκέψη λέει ότι το πυρ σε άνοδο πάνω από τον ύψιστο ουρανό επισημαίνει το ζενίθ της υπερβατικής διάνοιας πάνω από τα πράγματα και από αυτή την πρώτη σκιαγράφηση ακολουθούν διάφορες συνεπαγωγές που έχουν να κάνουν με τη θέση της κάθε μια γραμμής (αδιάσπαστης ή διακεκομμένης) και το νόημα που αποδίδεται ανάλογα με αυτήν. Εν συνόλω, το Ι Τσινγκ, παρότι βασίζεται σε μια απλή, πρωτόγονη σκέψη συναρμολόγησης του δυαδικού συστήματος και μια αρχέτυπη αφηγηματική αύρα γύρω από το κάθε εξάγραμμο, είναι ένα πολύπλοκο επιστημονικό μυστήριο. Πώς είναι δυνατόν η τυχαία ρίψη των νομισμάτων να μελανογραφεί το κρυφό μοτίβο του χρόνου εν συναρτήσει της προβολής ενός συγκεκριμένου ερωτήματος;

Τούτο το ερώτημα μπορεί να στοιχειώσει το νου ενός ανθρώπου που επιλέγει να έχει μια ανοιχτή σκέψη, ανεπίδεκτη σε κάθε είδους γνωσιολογικά κλεισίματα. Για όσους φυσικά η πραγματικότητα είναι πλήρως χαρτογραφημένη από το θετικισμό, ένα τέτοιο ερώτημα είναι ευθύς εξαρχής γελοίο, ανεπίδεκτο για κάθε είδους γνωσιολογικές βυθομετρήσεις. Διαβαίνοντας, όμως, την οδό της πραγματικής φιλοσοφικής διερώτησης αλλά και της επιστημονικής συνέπειας απέναντι στις εγγενείς ρήξεις των φαινομένων, θα πρέπει να δούμε οποιοδήποτε κωδικολογικά επιτηδευμένο σύστημα που μελανογραφεί τις τροπές του ενδεχομενικού, ως μέθοδο συνεκτικής σύνταξης που, όπως ακριβώς κάνει μια γλώσσα αναφορικά με τα ερεθίσματα, σταχυολογεί από το ριζωματικό του βάθος το ενδεχομενικό γίγνεσθαι. Η επιστημονική σκέψη του Διαφωτισμού, έτσι όπως μεσουράνησε στη δαρβίνεια λογική της βιολογικής τυχαιότητας (βλ. τα όσα λέγονται περί μετάλλαξης και φυσικής επιλογής) δεν αναγνωρίζει καμία νομοτελειακή δυναμική στο τυχαίο αυτό καθεαυτό. Το χάος βρίσκεται στο περιθώριο της συνεκτικής διάρθρωσης των αιτιοκρατικών δεδομένων· το χάος δεν έχει καμία οντολογική εγκυρότητα· πρόκειται για το βασίλειο του μη-είναι. Ωστόσο, πάει καιρός τώρα που οι προκαταλήψεις του Διαφωτισμού έχουν τεθεί στο περιθώριο της νέας πολυειδούς σκέψης, της οποίας αιχμή βρίσκεται στη ραγδαία αναμέτρηση με τις πολυφασικές δομές ακριβώς αυτού του επιστημολογικού περιθωρίου, του χάους, της ενδεχομενικότητας, της τυχαίας ζαριάς, των νομισμάτων ή της τράπουλας.

Η Θεωρία του Χάους περιγράφει το υπόστρωμα της ελεύθερης τυχαιότητας ως ένα πολύ γόνιμο έδαφος, το οποίο δεν είναι καθόλου άτακτο, όπως θεωρείτο τόσους αιώνες. Η χαοτική απροσδιοριστία και η απρόβλεπτη κινησιολογία των γεγονότων φέρουν τα κρυφά μοτίβα μιας ευρύτερης νομοτέλειας που εκφράζεται με έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο από τον κλασικό της γραμμικής αιτιοκρατίας που γνωρίζουμε. Το χάος εκφράζεται με συνηχήσεις· το διαπασών της τυχαιότητας δονείται ανάλογα με τις συγχορδίες που επιτάσσει ο νους. Δε χρειάζεται χειροκίνητη διαμεσολάβηση· η πραγματικότητα συμπλέει με τα στοχαστικά δεδομένα της βούλησης με μια μαγική συμπάθεια. Όπως πάνω, έτσι και κάτω· όπως μέσα, έτσι κι έξω.

Η δε Κβαντική Φυσική έχει καταστήσει σαφή πλέον τον νέο ορίζοντα επιστημολογικής νοοτροπίας όταν διερωτόμαστε για τη στοιχειώδη μεταβίβαση της στιγμής από συμβάν σε συμβάν. Το μάγμα της πραγματικότητας είναι πιθανοκρατικό, το υπόστρωμα του άπαντος είναι η τυχαιότητα. Δεν υπάρχει σαφής αιτιοκρατία από τη ρίζα του κόσμου· όλα εκπτύχθηκαν μέσα από τον χορό της αυτοσχεδιαστικής μηχάνευσης και τα πάντα καθορίζονται εκ νέου στη στιγμή. Το πιθανοκρατικό μάτριξ δεν είναι βουβό ή περιθωριακό απόρριμμα της λογικής διάρθωσης του κόσμου, αλλά το ζωτικό μάγμα που φέρει τα μοτίβα της συνάρθρωσης αυτού. Σφύζει από ευφυία πολύ πριν συνειδητοποιήσει η ανθρώπινη νοημοσύνη τη δική της ευφυία. Η ευφυία είναι γνώρισμα του ίδιου του αφηρημένου γίγνεσθαι από το κβαντικό κιόλας επίπεδο της ροής των δεδομένων, η οποία είναι στην αρχή ανόργανη και εν συνεχεία απολήγει στο αυτοαναφορικό πεδίο της ανθρώπινης διερώτησης.

Φτάνει ως εδώ, σε μένα που αναρωτιέμαι: Πώς είναι δυνατόν;

Γιατί υποκύπτεις στην εθελοτυφλία του θετικιστικού φρονήματος;

Η αλήθεια είναι απλή. Ο ανθρώπινος συλλογισμός δεν αποτελεί μια σαφή δομική διαφοροποίηση από το πεδίο των συμβάντων, δεν αποτελεί μια εξωτερική απόληξη της ανόργανης φύσης. Ο ίδιος ειρμός του γίγνεσθαι που επικαθορίζει την πιθανοκρατική επικράτεια του χώρου στον οποίο επιλέγεται «τυχαία» από την τράπουλα το χαρτί του Τρελού, είναι αυτός που εκπτύσσεται, ως μια αδιάκοπη και απολύτως συνεκτική λεωφόρος, στο πεδίο του ερωτηματικού νου.

Μα πώς γίνεται να έρχεται η κατάλληλη απάντηση σε κάποιο ερώτημα; εξακολουθεί να ρωτάει κανείς. Είναι επειδή ήταν της μοίρας της η ερώτηση να συμπέσει με το ανάλογο σημασιολογικό της κάτοπτρο επί μιας συγκεκριμένης μαντικής εικονογράφησης. Ο Τρελός, μας λέει ο μύθος των Ταρώ, αναχωρεί όλο αφέλεια για μια εντελώς αβέβαιη περιπέτεια, πρόθυμος να πιστέψει οποιαδήποτε «αυταπάτη», φλερτάροντας εκτός με τη συντριβή και την αναπάντεχη κατευόδωση –όλα είναι πιθανά. Στην υποδοχή του νοηματικού υπεδάφους που επέβαλλε το ερώτημα, έρχεται η αναπόδραστη συνάρτηση του τυχαίου.

tumblr_nwwjcyPdKx1sswqrwo1_250

Πώς γίνεται το τυχαίο ανακάτεμα να «διαβάζει» και κατόπιν να «επιλέγει» το νόημα της αρμόδιας κάρτας; θα ρωτήσει ακόμη πιο εύστοχα κανείς. Είναι επειδή το νόημα αποτελεί τον παράξενο ελκυστή του χάους. Τα σημαίνοντα δε δεσπόζουν απλά στη σκέψη αλλά και στο ίδιο το «ανόργανο» γίγνεσθαι –το Είναι αποζητάει την συνεκτικότητα του κώδικα πολύ πριν από εμάς και δεν έχει πρόβλημα να επεκταθεί η υπαγωγή του αυτή και στις δικές μας κωδικολογικές επινοήσεις. Ο νους είναι ενιαίος πανταχόθεν, διασπαρμένος σε κάθε γωνιά του Σύμπαντος όπου υπάρχει δυνατότητα συνεκτικής διάρθωσης. Όταν λοιπόν ανακατεύω την τράπουλα με εντατική στόχευση σε κάποιο ερώτημα, εκείνο που κάνω είναι μια μέθεξη και μια διαδικαστική γεφύρωση ανάμεσα στα δυο πεδία, τη δυσδιάκριτη διάνοια του ωκεανού με τη αυταπόδεικτη διάνοια της σταγόνας.

Και καθώς κάπου εδώ τελειώνω, λέω να ρωτήσω με τη μεσολάβηση των Ταρώ την άποψή Του για όλα όσα μόλις διατύπωσα…

….

ΚΑΡΤΑ 6 των ΔΙΣΚΩΝ: ΕΠΙΤΥΧΙΑ

Όσα διατύπωσα λοιπόν παραπάνω αποτελούν μια σημαντική διάνοιξη στην Αλήθεια.

Η μαντική τέχνη αρμόζει να είναι στο καλύτερο σου ράφι…

Αστρέας
Νομάς των ιδεών και των τόπων, συνεχώς εν κινήσει στο ρυθμό του γίγνεσθαι, μεταλλασσόμενος προς το άρρητο και απεκδυόμενος τη μορφή εν γένει.
Συντονίσου

Comments are closed.