No comments yet

ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΚΛΟΥΒΙ ΠΟΥ ΦΤΑΙΕΙ…

Συντάκτης:

του Johann Hari,
συγγραφέας του Chasing the Scream: The First & Last Days of the War on Drugs

Πέρασαν εκατό χρόνια από τότε που πρωτο-απαγορεύτηκαν τα ναρκωτικά –και στη διάρκεια αυτού του εκτενούς αιώνα, γεμάτου από μάχες έναντι των ναρκωτικών, μας έχει ειπωθεί μια ιστορία περί του εθισμού από τους δασκάλους και τις κυβερνήσεις μας. Αυτή η ιστορία είναι τόσο βαθιά θεμελιωμένη στο νου μας που τη θεωρούμε δεδομένη. Μοιάζει να είναι πρόδηλη κι εξόφθαλμη, αληθινή. Μέχρις ότου να δρομολογήσω τη δική μου έρευνα σε ένα ταξίδι 30.000 μιλίων, για το βιβλίο μου Chasing the Scream: The First & The Last Days of the War on Drugs, ώστε να καταλάβω τι είναι αυτό που πραγματικά οδηγεί τον πόλεμο κατά των ναρκωτικών, την ιστορία αυτή την πίστευα κι εγώ. Αλλά όσα έμαθα στο δρόμο μου έδειξαν ότι όσα έχουν ειπωθεί σχετικά με τον εθισμό είναι λάθος –και υπάρχει και μια πολύ διαφορετική ιστορία που μας περιμένει, αν και μόνο είμαστε έτοιμοι να την ακούσουμε.
Αν πραγματικά εισακούσουμε αυτή την ιστορία, θα πρέπει να αλλάξουμε πολλά περισσότερα από τον πόλεμο κατά των ναρκωτικών. Θα πρέπει να αλλάξουμε τους εαυτούς μας. Το έμαθα από ένα ασυνήθιστο μίγμα ανθρώπων που γνώρισα στα ταξίδια μου. Από τους επιβιώσαντες φίλους της Billie Holiday, που με βοήθησαν να καταλάβω πως ο θεμελιωτής του πολέμου κατά των ναρκωτικών μηχανορράφησε τον θάνατό της• από έναν Εβραίο γιατρό που διασώθηκε ως βρέφος από το γκέτο της Βουδαπέστης ώστε να ξεκλειδώσει τα μυστικά των εθισμών, αργότερα ως ενήλικος• από ένα διεμφυλικό ντήλερ του κράκ από του Μπρούκλυν που συλλήφθηκε όταν η μητέρα του, εθισμένη στο κρακ, βιάστηκε από τον πατέρα του, έναν αρχιφύλακα της Νέας Υόρκης• από έναν άνδρα που φυλακίστηκε στον πάτο ενός πηγαδιού για δύο χρόνια από έναν βάρβαρο δικτάτορα, ώστε να βγει στην επιφάνεια ως ο εκλεγμένος Πρόεδρος της Ουρουγουάης και να ξεκινήσει τις έσχατες ημέρες του πολέμου κατά των ναρκωτικών.
Είχα έναν κάπως προσωπικό λόγο για την αναζήτηση αυτών των απαντήσεων. Μια από τις πιο πρώιμες μνήμες μου ως παιδί είναι που προσπαθώ να συνεφέρω έναν από τους συγγενείς μου, δίχως να μπορώ να τα καταφέρω. Έκτοτε, επιστρέφω νοερά συνέχεια στο ουσιώδες μυστήριο του εθισμού –τι είναι αυτό που προκαλεί μερικούς να προσκολλώνται σε μια ουσία ή μια συμπεριφορά, μέχρι το βαθμό του να μην μπορούν να το σταματήσουν; Πώς βοηθάμε αυτούς τους ανθρώπους ώστε να επιστρέψουν πίσω σ’ εμάς; Καθώς μεγάλωνα, ένας άλλος από τους συγγενείς μου, ανέπτυξε εθισμό στην κοκαΐνη, κι έμπλεξα σε μια σχέση με μια εξαρτώμενη στην ηρωίνη. Μάλλον ο εθισμός ήταν κάτι σαν το σπίτι μου.
Αν με ρωτούσε κανείς στην αρχή περί του τι είναι αυτό που προκαλεί τον εθισμό, θα τον κοιτούσα λες και είναι ηλίθιος, και θα έλεγα: «Ναρκωτικά. Τι περιμένεις;» Νόμιζα ότι το είδα για τα καλά στη δική μου ζωή. Όλοι μπορούμε να το εξηγήσουμε. Φαντάσου αν εσύ κι εγώ κι όλοι οι υπόλοιποι που θα βρεθούν στο δρόμο να λάβουν ένα πολύ δυνατό ναρκωτικά για είκοσι συναπτές μέρες. Υπάρχουν ισχυρά χημικά δολώματα σε αυτά τα ναρκωτικά, άρα όταν θα σταματούσαμε τη χρήση του την 21η ημέρα, τα σώματά μας θα επιζητούσαν το χημικό. Θα είχαμε μια θηριώδη λαχτάρα για επανάληψη. Θα ήμασταν εθισμένοι. Αυτό είναι που σημαίνει «εθισμός».
Ένας από τους τρόπους που καθιερώθηκε αυτή η θεωρία είναι μέσω των πειραμάτων με αρουραίους. Το πείραμα είναι απλό: Βάζεις έναν αρουραίο στο κλουβί, μόνο, με δύο μπουκάλια νερού. Το ένα έχει απλώς νερό. Το άλλο είναι νερό εμποτισμένο απλώς με ηρωίνη ή κοκαΐνη. Σχεδόν την κάθε φορά που εφαρμόζει κανείς αυτό το πείραμα, ο αρουραίος θα γίνει εμμονικός με το νοθευμένο νερό, επιστρέφοντας ξανά και ξανά για περισσότερο, μέχρις ότου να σκοτώσει τον εαυτό του.
Το διαφημιστικό εξηγεί: «Μόνο ένα ναρκωτικό είναι τόσο εθιστικό που 9 στους 10 αρουραίους θα το χρησιμοποιήσουν. Ξανά και ξανά. Μέχρι να είναι νεκροί. Το αποκαλούμε κοκαΐνη και μπορεί να συμβεί το ίδιο και σε σένα!»
Αλλά στη δεκαετία του ’70, ο διδάκτορας Ψυχολογίας του Βανκούβερ εν ονόματι Bruce Alexander παρατήρησε κάτι ασυνήθιστο σε αυτό το πείραμα. Ο αρουραίος είναι τοποθετημένος στο κλουβί ολομόναχος. Δεν έχει τι άλλο να κάνει από το να παίρνει ναρκωτικά. Τι θα συνέβαινε, αναρωτήθηκε, αν το προσπαθούσαμε αυτό διαφορετικά; Έτσι, ο διδάκτορας Alexander έχτισε το Πάρκο των Αρουραίων. Πρόκειται για ένα θαλερό κλουβί όπου οι αρουραίοι θα είχαν έγχρωμες μπάλες και την καλύτερη τροφή και τούνελ για να εξερευνούν και πολλούς φίλους: οτιδήποτε θα επιθυμούσε ένας αρουραίος από μια πόλη. Ο Alexander θα ήθελε να ξέρει τι θα συνέβαινε σε μια τέτοια περίπτωση. Στο Πάρκο των Αρουραίων, όλοι οι αρουραίοι προφανώς δοκίμασαν κι από τα δυο μπουκάλια νερού, καθώς δε γνώριζαν τι είχε μέσα. Αλλά αυτό που ακολούθησε ήταν εντυπωσιακό.
Στους καλοζωισμένους αρουραίους δεν άρεσε το νοθευμένο νερό. Οι περισσότεροι το απέφευγαν, καταναλώνοντας λιγότερα από ένα τέταρτο της ποσότητας των ναρκωτικών που οι απομονωμένοι αρουραίοι χρησιμοποιούσαν. Κανείς τους δεν πέθανε. Ενώ όλοι οι απομονωμένοι και δυσαρεστημένοι αρουραίοι έγιναν βαριά εξαρτημένοι, κανείς από αυτούς που ήταν στο χαρούμενο περιβάλλον δεν έγιναν.
Αρχικά, νόμιζα ότι αυτό ήταν απλώς μια ιδιοτροπία των αρουραίων μέχρι να ανακαλύψω ότι –ταυτόχρονα με το πείραμα του Πάρκου των Αρουραίων- ένα βοηθητικό ανθρώπινο λάμβανε επίσης μέρος. Το λέγαμε «Πόλεμο του Βιετνάμ». Το περιοδικό Time ανέφερε ότι η χρήση της ηρωίνης ήταν τόσο κοινότυπη ανάμεσα στους Αμερικανούς στρατιώτες όσο το να «μασάς τσίχλα» και υπάρχουν ξεκάθαρες αποδείξεις μιας τέτοιας αναφοράς: γύρω στα 20% των Αμερικανών στρατιωτών είχαν εξαρτηθεί στην ηρωίνη εκεί, σύμφωνα με την έρευνα που δημοσιεύθηκε στα Αρχεία της Γενικής Ψυχιατρικής. Πολλοί, ευνόητα, τρομοκρατήθηκαν• πίστεψαν ότι ένας μεγάλος αριθμός εξαρτημένων θα επέστρεφε στην πατρίδα τους με το τέλος του πολέμου.
Ωστόσο, γεγονός είναι ότι γύρω στα 95% των εξαρτημένων στρατιωτών –σύμφωνα με την ίδια έρευνα- απλώς σταμάτησαν. Πολλοί λίγοι πήγαν σε κέντρα αποκατάστασης. Μετακινήθηκαν από ένα τρομαχτικό κλουβί πίσω σε ένα ευχάριστο, ώστε να μην επιθυμούν άλλο ναρκωτικό.
Ο διδάκτωρ Alexander επισημαίνει ότι αυτή η ανακάλυψη αποτελεί μια βαθιά πρόκληση σε αμφότερες τη δεξιόστροφη άποψη ότι η εξάρτηση είναι μια ηθική πτώση που προκαλεί η γενικότερη ηδονοθηρία, και την φιλελεύθερη άποψη ότι ο εθισμός είναι μια αρρώστια που λαμβάνει μέρος σ’ ένα εκφυλισμένο εγκέφαλο. Στην πραγματικότητα, επισημαίνει, ο εθισμός είναι μια προσαρμογή. Δεν ευθύνεσαι εσύ. Είναι το κλουβί σου που φταίει.
Μετά την πρώτη φάση του Πάρκου των Αρουραίων, ο διδάκτωρ Alexander προχώρησε τη δοκιμή του παραπέρα. Εφάρμοσε ξανά τα πρώιμα πειράματα, στα οποία οι αρουραίοι απέμειναν μόνοι τους, καταντώντας καταναγκαστικοί χρήστες του ναρκωτικού. Τους άφησε σε αυτή την κατάσταση για 57 ημέρες. Μετά τους έβγαλε από την απομόνωση και τους τοποθέτησε στο Πάρκο. Ήθελε να γνωρίζει το για όσους πέφτουν σε αυτή την κατάσταση εξάρτησης, το αν εκφυλίζεται ο εγκέφαλός τους σε τέτοιο βαθμό που να μην μπορεί να αναρρώσει. Είναι όντως τα ναρκωτικά τόσο ισχυρά; Εκείνο λοιπόν που συνέβη –ξανά- είναι καταπληκτικό. Οι αρουραίοι φαίνεται να είχαν μερικά δείγματα στερητικών, αλλά σύντομα σταμάτησαν τη βαριά χρήση (παρότι το νοθευμένο νερό εξακολουθούσε να είναι διαθέσιμο) κι επέστρεψαν πίσω στην κανονική ζωή. Το καλό κλουβί τους έσωσε.
Όταν αρχικά έμαθα περί αυτού απόρησα. Πώς μπορεί να συμβαίνει κάτι τέτοιο; Αυτή η νέα θεωρία είναι μια τόσο ριζοσπαστική προσβολή σε όσα έχουν πει, που δεν έμοιαζε αρκετά αληθινή. Αλλά όσους περισσότερους επιστήμονες πήρα συνέντευξη, κι όσο περισσότερο κοίταξα τις έρευνές τους, τόσο περισσότερο ανακάλυπτα πως δεν βγάζω νόημα –εκτός κι αν λάβεις υπόψιν σου αυτή τη νέα προσέγγιση.
Ιδού ένα παράδειγμα πειράματος που συμβαίνει παντού γύρω σου και που μπορεί να συμβεί σε σένα μια μέρα. Αν σε χτυπήσει αυτοκίνητο και σπάσει η σπονδυλική σου στήλη, πιθανώς να σου δώσουν διαμορφίνη, το ιατρικό όνομα της ηρωίνης. Στο νοσοκομείο γύρω σου, θα υπάρχουν πολλοί που επίσης θα χορηγούνται ηρωίνη για μεγάλες περιόδους, για ανακούφιση από τους πόνους. Η ηρωίνη που θα πάρεις από το γιατρό θα έχει μια υψηλότερη καθαρότητα και ισχύ από την ηρωίνη που χρησιμοποιείται στους δρόμους, που αναγκάζονται να την αγοράζουν από εγκληματίες που τη νοθεύουν. Άρα αν η παλιά θεωρία του εθισμού είναι ορθή τότε είναι φανερό τι θα έπρεπε να συμβεί. Ένας χείμαρρος από ανθρώπους θα έπρεπε φεύγοντας από το νοσοκομείο να αναζητήσει την πρέζα στους δρόμους για να συνεχίσουν τη συνήθειά τους.
Αλλά εδώ είναι το παράξενο. Κυριολεκτικά δε συμβαίνει ποτέ έτσι. Όπως ο Καναδός γιατρός Gabor Mate μου εξήγησε πρώτος, οι ιατρικοί χρήστες απλώς σταματούν, παρόλη την πολύμηνη χρήση τους. Το ίδιο ναρκωτικό, χρησιμοποιημένο για το ίδιο χρονικό διάστημα, μετατρέπει τους χρήστες του δρόμου σε απελπισμένους εξαρτώμενους ενώ αφήνει τους ιατρικούς ασθενείς απρόσβλητους. Αν ακόμη πιστεύεις –όπως συνήθιζα- ότι ο εθισμός προκαλείται από χημικά δολώματα, αυτό δε βγάζει νόημα. Αλλά αν πιστεύεις τη θεωρία του Bruce Alexander, η όλη εικόνα φαίνεται καθαρά. Ο χρήστης του δρόμου είναι σαν τον αρουραίο του πρώτου κλουβιού, απομονωμένος, με μόνο μια πηγή παρηγοριάς. Ο ιατρικός ασθενής είναι σαν τους αρουραίους του δεύτερου κλουβιού. Επιστρέφει στο σπίτι μιας ζωής περιβαλλόμενης από ανθρώπους που αγαπάει. Το ναρκωτικό είναι το ίδιο, αλλά το περιβάλλον διαφορετικό.
Αυτό μας δίνει μια ενσυναίσθηση που πηγαίνει βαθύτερα από την ανάγκη μας να καταλάβουμε τους εξαρτημένους. Ο διδάκτωρ Peter Cohen λέει ότι τα ανθρώπινα όντα έχουν μια βαθιά ανάγκη να δημιουργούν διασυνδέσεις και να δένονται με τους άλλους. Αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο παίρνουμε την ικανοποίησή μας. Αν δεν μπορούμε να συνδεθούμε με τους άλλους, θα συνδεθούμε με οτιδήποτε βρούμε μπροστά μας –το στριφογύρισμα του τροχού της ρουλέτας ή το τσίμπημα μιας σύριγγας. Υποστηρίζει λοιπόν ότι θα πρέπει να σταματήσουμε να μιλάμε για «εθισμό» μια και καλή κι αντ’ αυτού να το αποκαλέσουμε «δέσιμο». Ο ηρωινομανής έχει δεθεί με την ηρωίνη διότι δεν μπόρεσε να δεθεί επαρκώς με οτιδήποτε άλλο.
Άρα το αντίθετο του εθισμού δεν είναι η νηφαλιότητα. Είναι η ανθρώπινη επαφή.
Όταν έμαθα περί όλων αυτών, άρχισα σταδιακά να πείθομαι, αλλά εξακολουθούσα να έχω τις αμφιβολίες μου. Μήπως τελικά οι επιστήμονες αυτοί δε μας λένε κάτι καινούργιο; Μου εξηγήθηκε –μπορείς να εθιστείς στο τζόγο και κανείς δεν πιστεύεις ότι «σουτάρεις» μια τράπουλα μέσα στις φλέβες σου. Μπορεί να είσαι το ίδιο εθισμένος δίχως τα χημικά δολώματα. Πήγα σε μια συνάντηση των Ανώνυμων Τζογαδόρων στο Λας Βέγκας και είδα ότι όλοι ήταν το ίδιο εθισμένοι όσο ήταν όλοι εκείνοι στην ηρωίνη και στην κοκαΐνη, που γνώρισα στη ζωή μου. Ωστόσο, δεν υπάρχουν χημικά δολώματα στους πάγκους των καζίνο.
Αλλά σίγουρα, διερωτήθηκα, πάλι κάποιο ρόλο θα παίζουν τα χημικά. Τελικά έμαθα για ένα πείραμα που μας δίνει την απάντηση σε αυτό με ακριβείς όρους, για τους οποίους έμαθα στο βιβλίο του Richard DeCrendpre The Cult of Pharmacology.
Όλοι συμφωνούν ότι το κάπνισμα τσιγάρων είναι μια από τις πιο εθιστικές διαδικασίες που υπάρχουν. Τα χημικά δολώματα στον καπνό έρχονται από μια ουσία την εμπεριέχει, τη νικοτίνη. Έτσι όταν εμφανίστηκαν το έμπλαστα νικοτίνης στις αρχές του ’90, υπήρξε μεγάλη αισιοδοξία –οι καπνιστές θα μπορούσαν να πάρουν όλα τα χημικά τους δολώματα δίχως τις άλλα ρυπαρές (και θανατηφόρες) επιπτώσεις του καπνίσματος. Θα απελευθερώνονταν.
Αλλά όμως το Γραφείο των Γενικών Χειρουργών ανακοίνωσε ότι μόλις το 17,7% των καπνιστών είναι ικανοί να σταματήσουν μέσω της χρήσης των εμπλάστρων νικοτίνης. Αυτό δεν είναι αμελητέο. Αν τα χημικά οδηγούν το 17,7% του εθισμού, όπως αυτό δείχνει, αυτό σημαίνει ότι πάλι εκατομμύριες ζωές καταστρέφονται παγκοσμίως. Αλλά εκείνο που κυρίως αποκαλύπτει είναι πάλι ότι η Ιστορία που μας ειπώθηκε περί της Αιτίας των Εθισμών που διάκεινται στα χημικά δολώματα είναι, στην πραγματικότητα, μόλις ένα μικρό μέρος της γενικότερης εικόνας.
Αυτό έχει τεράστιες επιπτώσεις στον εκατονταετή πόλεμο έναντι των ναρκωτικών. Τούτος ο τεράστιος πόλεμος –ο οποίος, όπως είδα, σκοτώνει από τα εμπορικά κέντρα του Μεξικό μέχρι τους δρόμους του Λίβερπουλ- βασίζεται στη δήλωση ότι χρειαζόμαστε να εξαλείψουμε σωματικά μια μεγάλη γκάμα χημικών επειδή ναρκοθετούν τον εγκέφαλό και οδηγούν στην αρρώστια της εξάρτησης. Αλλά αν τα ναρκωτικά δεν είναι ο οδηγός του εθισμού –αν, στην πραγματικότητα, είναι η αποσύνδεση που οδηγεί στον εθισμό- τότε δε βγάζουμε νόημα.
Εντελώς ειρωνικά, ο πόλεμος κατά των ναρκωτικών ουσιαστικά αυξάνει όλους αυτούς τους ευρύτερους οδηγούς του εθισμού. Για παράδειγμα, πήγα σε μια φυλακή στην Αριζόνα όπου οι κρατούμενοι βρίσκονται εσώκλειστοι σε μικρά πέτρινα κλουβιά απομόνωσης για βδομάδες και βδομάδες προς τιμωρία της χρήσης ναρκωτικών. Μοιάζει πολύ με μια ανθρώπινη αναπαραγωγή των κλουβιών εκείνων που εγγυώνται για τους απομονωμένους αρουραίους τον θανατερό εθισμό. Κι όταν αυτοί οι φυλακισμένοι βγαίνουν έξω, θα είναι άνεργοι λόγω του ποινικού τους μητρώου –κάτι που εγγυάται την περαιτέρω αποκοπή τους από τα κοινά. Το είδα αυτό να συμβαίνει σε όλες τις ανθρώπινες ιστορίες που άκουσα ανά τον κόσμο.
Υπάρχει μια εναλλακτική. Μπορείς να χτίσεις ένα σύστημα που να είναι σχεδιασμένο για να βοηθήσει τους εθισμένους στα ναρκωτικά ώστε να επανασυνδεθούν με τον κόσμο –κι άρα να αφήσουν πίσω τους εθισμούς τους.
Αυτό δεν είναι θεωρητικό. Συμβαινει. Το έχω δει. Περίπου πριν δεκαπέντε χρόνια, η Πορτογαλία είχε ένα από τα χειρότερα προβλήματα ναρκωτικών στην Ευρώπη, με 1% του πληθυσμού εθισμένο στην ηρωίνη. Αποπειράθηκαν έναν πόλεμο ναρκωτικών, αλλά το πρόβλημα ολοένα και χειροτέρευε. Έτσι αποφάσισαν να κάνουν κάτι ριζοσπαστικά διαφορετικό. Αποφάσισαν να αποποινικοποιήσουν όλες τις ουσίες, και να μεταφέρουν τα λεφτά που χρησιμοποιούσαν για να συλλάβουν και να βάλουν στη φυλακή τους χρήστες σε έξοδα επανασύνδεσης μαζί τους –στα συναισθήματά τους και την ευρύτερη κοινωνία. Το πιο κρίσιμο βήμα είναι να τους παρέχεις ασφαλή χώρο διαβίωσης και να τους εντάξεις σε προσιτές εργασίες ώστε να έχουν κάποιον σκοπό στη ζωή τους, κάτι που θα τους σηκώσει από το κρεβάτι. Τους παρακολούθησα καθώς βοηθιόντουσαν σε ζεστές και φιλόξενες κλινικές, το πώς μάθαιναν να επανασυνδέονται με τα συναισθήματά τους, μετά από πολύχρονα τραύματα που αποσιωπούσαν με τα ναρκωτικά.
Ένα παράδειγμα για το οποίο έμαθα ήταν μια ομάδα εθισμένων που τους δόθηκε δάνειο ώστε να στήσουν μια επιχείρηση μετακομίσεων. Ξαφνικά, έγιναν ομάδα, όλοι δέθηκαν μεταξύ τους, και με την κοινωνία, και έγιναν υπεύθυνοι ο ένας για την υγεία του άλλου.
Έχουμε πια τα ολοκληρωμένα αποτελέσματα όλου αυτού. Μια ανεξάρτητη έρευνα από το Βρετανικό Ίδρυμα Εγκληματολογίας έβγαλε το πόρισμα ότι από τότε που επήλθε η σύνολη αποποινικοποίηση, τα επίπεδα εθισμού στον πληθυσμό άρχισαν να φθίνουν, ενώ η χρήση ναρκωτικών με σύριγγες έπεσα κάτω από το 50%. Η αποποινικοποίηση ήταν μια τέτοια προφανής επιτυχία που πολύ λίγοι στην Πορτογαλία θέλουν να επιστρέψουν πίσω στο παλιό σύστημα. Ο κύριος εκστρατεύων κατά της αποποινικοποίησης το 2000 ήταν ο Joao Figueira, ο πιο υψηλόβαθμος μπάτσος της δίωξης ναρκωτικών στη χώρα. Προέβαλλε άλλες τις φριχτές προειδοποιήσεις που θα περιμέναμε από το Daily Mail ή το Fox News. Αλλά όταν καθίσαμε μαζί στη Λισαβόνα, μου είπε ότι όλα όσα προέβλεψε δε συνέβησαν τελικά –και τώρα ελπίζει ότι όλος ο κόσμος θα ακολουθήσει το παράδειγμα της Πορτογαλίας.
Αυτό δε σχετίζεται μόνο με τους εθισμένους τους οποίους τόσο αγαπάω. Μας αφορά όλους, διότι μας εξαναγκάζει να σκεφτούμε διαφορετικά για τους εαυτούς μας. Τα ανθρώπινα όντα είναι ζώα δεσμών. Χρειαζόμαστε να συνδεόμαστε και να αγαπάμε. Η πιο σοφή πρόταση του 20ου αιώνα ήταν του E.M. Forster –«απλώς συνδέσου». Αλλά έχουμε δημιουργήσει ένα περιβάλλον και μια κουλτούρα που μας αποκόβει από τη διασύνδεση, ή μας προσφέρει μόνο μια παρωδία της μέσω του Διαδικτύου. Η άνοδος των εθισμών είναι ένα σύμπτωμα μιας βαθύτερης αρρώστιας στον τρόπο που ζούμε –συνεχώς αναζητούμε το επόμενο αστραφτερό αντικείμενο που θα έπρεπε να αγοράσουμε, παρά στους ανθρώπους παντού γύρω μας.
Ο συγγραφέας George Monbiot το έχει αποκαλέσει ως «η εποχή της μοναξιάς». Έχουμε δημιουργήσει ανθρώπινες κοινωνίες όπου είναι ευκολότερο για εμάς να αποκοπούμε από κάθε ανθρώπινη επαφή όπως ποτέ άλλοτε. Ο Bruce Alexander –δημιουργός του Πάρκου Αρουραίων- μου είπε ότι για πολύ καιρό τώρα μιλάμε αποκλειστικά για την ατομική ανάρρωση από τον εθισμό. Τώρα πια χρειάζεται να μιλήσουμε για κοινωνική ανάνηψη –το πώς όλοι μαζί αναρρώνουμε από την αρρώστια της απομόνωσης που μας καταβυθίζει σα μια πυκνή ομίχλη.
Αλλά αυτές οι ενδείξεις δεν είναι απλώς πολιτική πρόκληση. Δε μας καλεί απλώς να αλλάξουμε το νου μας. Μας εξαναγκάζει να αλλάξουμε τις καρδιές μας.
Το να αγαπήσεις έναν εθισμένο είναι πολύ δύσκολο. Όταν κοίταξα στους εθισμένους που αγάπησα, ήταν πάντα ένας πειρασμός να ακολουθήσεις τις επιταγές της σκληρής αγάπης που μας συμβουλεύουν οι κοινοτοπίες της τηλεόρασης –το να πεις τον εθισμένο να διορθωθεί, ειδάλλως τον αποξενώνεις. Το μήνυμα που λαμβάνουμε τόσα χρόνια είναι ότι ο εθισμένος που δε συμμορφώνεται πρέπει να απορριφθεί. Είναι η λογική του πολέμου κατά των ναρκωτικών, που έχει διεισδύσει στις ιδιωτικές μας ζωές. Ωστόσο, εκείνο που έμαθα είναι ότι ουσιαστικά τέτοιες συμπεριφορές απλώς εμβαθύνουν τον εθισμό τους –και μπορεί στο τέλος να τους χάσεις ολοκληρωτικά. Επέστρεψα λοιπόν στο σπίτι μου από το μεγάλο αυτό ταξίδι με την πρόθεση να δεθώ με τους εθισμένους της ζωής μου όσο ποτέ άλλοτε –το να τους ξεκαθαρίσω ότι τους αγαπάω δίχως όρους, είτε σταματήσουν τη χρήση είτε όχι.
Όταν επέστρεψα από το μεγάλο μου ταξίδι, επισκέφτηκα το πρόσωπο που άλλοτε είχα ερωτική σχέση και το βρήκα σε φάση στερητικού συνδρόμου, να τρέμει στο κρεβάτι, και τότε σκέφτηκα διαφορετικά. Για έναν αιώνα τώρα, τραγουδάμε ωδές πολέμου κατά των εθισμένων. Καθώς σκούπιζα το φρύδι του προσώπου αυτού, συνειδητοποίησα ότι θα έπρεπε ανέκαθεν να τους τραγουδάμε ωδές αγάπης.

99c45e01de4d3736fba2396256a70551

Αστρέας
Νομάς των ιδεών και των τόπων, συνεχώς εν κινήσει στο ρυθμό του γίγνεσθαι, μεταλλασσόμενος προς το άρρητο και απεκδυόμενος τη μορφή εν γένει.
Συντονίσου

Comments are closed.