No comments yet

O ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΥΤΗΣ ΩΣ ΠΡΕΣΒΕΥΤΗΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ

Συντάκτης:

Ο ρόλος του δημοσιογράφου έγκειται στην ενίσχυση της κοινωνικής ανακλαστικότητας μέσω των δημοσιευμένων αναφορών. Η απόπειρα απόσπασης αντικειμενικών δημοσιογραφικών πορισμάτων λειτουργεί ως ένας εικονικός καθρέφτης της συλλογικής συνείδησης, έστω και διαθλασμένος. Αν λάβουμε υπόψιν μας τον σύγχρονο καταποντισμό της έννοιας της αντικειμενικότητας εν γένει, ο καθρέφτης αυτός είναι όντως αναξιόπιστος, ωστόσο ακόμη κι έτσι λειτουργεί ως στήριγμα αυτοαναφορικής αναδίπλωσης της κοινωνίας με μια λανθάνουσα τροπή προς την τελική διευκρίνηση της αλήθειας. Σήμερα, όλως παραδόξως, η αλήθεια αυτή βρίσκεται εγγύτερα ακριβώς με την άρση της «αντικειμενικής» καταγραφής (ή μάλλον εκβιασμού) των γεγονότων, κατόπιν της συνειδητοποίησης ότι η παραδοχή της υποκειμενικής διαθλαστικής συμβολής στην αναφορά της οποιαδήποτε πραγματικότητας καθιστά μια κρίσιμη εξακρίβωση για τη σημειολογία του αληθινού. Με αλλα λογια, αν δεν υπάρχει αντικειμενικότητα στην αναφορά του οποιουδήποτε γεγονότος, αξιόπιστο είναι η αναφορά αυτή να εξεικονιζει αυτοαναφορικά την αναπόδραστη υποκειμενική της πρόθεση, αφυπνίζοντας παρά ναρκώνοντας την κοινωνική αντίληψη περι του πραγματικού. Έτσι, η ανάδυση της «Gonzo» δημοσιογραφίας, που εξερευνεί τα δεδομένα καταφανώς σε πρώτο πρόσωπο και πέρα από την αιγίδα της «αντικειμενικότητας», αποδέχεται την ανεπανόρθωτη διυποκειμενική παραγωγή του νοήματος και μετατρέπει το ρεπορτάζ σε μια πιο αληθοφανή επιτέλεση, καθώς μπορεί και αντλεί το σφυγμό του βιόκοσμου από τα σχεσιακά και απροσδιόριστα βάθη του, έτσι όπως πραγματικά είναι πέραν την «αντικειμενικής ταρίχευσης».

Μήπως κάπως έτσι αρμόζει να εκδιπλωθεί εφεξής και η πρακτική της ψυχοθεραπείας; Ποια η ομοιότητά της, καταρχήν, με τη δημοσιογραφία; Αμφότερες είναι κομβικές δραστηριότητες ανακλαστικότητας· η μια για το συλλογικό και η άλλη για το άτομο. Η ανακλαστικότητα αναπτύσσεται μέσω της αναφορικής ανάδρασης που ανατροφοδοτεί το αυτοαναφορικό σύστημα. Εν προκειμένω, ο δημοσιογράφος καταγράφει παρατηρήσεις και υποκειμενικές απόψεις που ενεργοποιούν τα αντανακλαστικά της συλλογικής συνείδησης προς μια αναδιευθέτηση. Ο δε ψυχοθεραπευτής καταγράφει τις εντυπώσεις του απο τη διαδικασία διαλόγου με τον αναλυόμενο και διευθύνει το ρου της κουβέντας αναλόγως, δρομολογώντας τη διαδικασια αυτεπίγνωσης του. Και στις δυο περιπτώσεις, όταν η κρυφή σχάση της υποκειμενικής μεροληψίας μένει αδιάβλητη από τη συνθήκη αυτοαναφορικής ενίσχυσης, το αποτέλεσμα δε δικαίωνει την πλήρη αλήθεια. Ο δημοσιογράφος ασκεί έναν μονοδιάστατο ενημερωτισμό που υπνωτίζει τα πλήθη σε μια χιμαιρική «αντικειμενικότητα» ενώ ο ψυχοθεραπευτής θέτει τα πρότυπα ανάνηψης σύμφωνα με μια επίσης «ανεπεξέργαστη» αντικειμενικότητα (που εν πολλοίς είναι απόρροια ασυνείδητων προβολών του), την οποία ο αναλυόμενος, ανεξαρτήτως της ιδιοσυγκρασίας του, καλείται να μιμηθεί.

Ο κλασικός ψυχοθεραπευτής είναι ένα πρόσωπο κύρους, που στέκεται, παρά το ενδιαφέρον του και την επαγγελματική συμπόνια του, σε μια υπολογισμένη απόσταση από τον αναλυόμενο ώστε να αποσπάσει όσο το δυνατόν ένα πιο αντικειμενικό πόρισμα δια μιας δύσκαμπτης κατηγορηματικής συμπτωματολογίας. Ως εκ τούτου, ο αναλυόμενος γίνεται ένας απλός πελάτης που υπόκειται τα τεκμήρια της νοσολογικής κρίσης, η οποία ναι μεν επαυξάνει την αναστοχαστικότητά του, ωστόσο, τη διοχετεύει στο καλούπι μιας αστικής γνωμάτευσης που συγκαλεί την πρόοδο της αυτοπραγμάτωσης ως μια απαραίτητη συντάυτιση με αμετάκλητα αντικειμενικά πρότυπα. Ίσως όμως, εντελώς τραγικά, να είναι αυτά που εξ αρχής ευθύνονται για την επίσκεψη του πελάτη στο γραφείο του ψυχοθεραπευτή…

Τι θα γίνει όμως αν η ψυχοθεραπεία πάρει μια ανάλογη στροφή με αυτή της «Gonzo» δημοσιογραφίας; Σε μια τέτοια περίπτωση οι θεραπευτής ασκεί την κατεξοχήν προσέγγιση της διυποκειμενικής εμβύθινσης. Δηλαδή, παίζει το παιγνίδι του αναλυόμενου σύμφωνα με τους όρους που επιβάλλει το φαντασιακό του, συμβάλλοντας διαφανώς την υποκειμενική του συνιστώσα, και με τους τρόπους της ενδεχομενικότητας τη δική του κρίσιμη στρατηγική που επανακαθορίζει το ψυχολογικό τοπίο αμφοτέρωθεν, καθώς η διαδικασία επιφέρει μια διυποκειμενική ζύμωση, θεραπευτική για τον αναλυόμενο, ευρηματική προς την ανεξιχνίαστη ετερότητα για τον αναλυτή.

Τελικά, η στρατηγική αυτή πρόκειται για μια σταδιακή ενσωμάτωση του θεραπευόμενου σε ένα ιδεατό πλαίσιο της κοινότητας, το οποίο αναδύεται από την κρίσιμη και καίρια αντιπροσώπισή της από τον διαμεσολαβητή μιας επανένταξης όχι στους ασφυκτικούς δεσμούς του κοινωνικού συμβολαίου αλλά στο βέλτιστο φαντασιακό πλαίσιο μιας κοινοβιακής συνύπαρξης. Ο καλύτερος τρόπος έμπνευσης της διάγεται από το σεβασμό στην οργανική ενδεχομενικότητα που διέπει τη διεπαφή μεταξύ ψυχοθεραπευτή-αναλυόμενου, το από κοινού συνομωσιακό πνεύμα απέναντι στο πλαίσιο της άτεγκτης καταστολής και των πρότυπων αυτοπραγμάτωσης που παράγει αυτή αλλά και από την καταφατική ενθάρρυνση των ασυνείδητων ενορμήσεων με μια πειραματική βιωματικότητα που έχει για προόρισμο την ύστατη νοοτροπία πνευματικής χειραφέτησης από κάθε ψυχοπαθολογική συνήθεια, εκ της οποίας επιτείνεται η ιδιώτευση και ο ατομοκρατικός υποχονδρισμός.

Κατά συνέπεια, η διαδικασία της ψυχοθεραπείας γίνεται ο ορισμός της κοινοτικής φιλίας ή της ταπεινόφρονης διδασκαλίας ενώ τα αποτελέσματα της δεν είναι απλώς ατομικού χαρακτήρα και συντηρητικής προοπτικής, προς όφελος των ήδη ισχυόντων δεδομένων της κατασταλτικής κοινωνίας, αλλά μιας συλλογικής δυναμικής προς τη ριζοσπαστική αναδιαμόρφωση της κοινωνίας με σεβασμό στην πολιτική της επιθυμίας.

Πρέπει να τονιστεί εμφατικά ότι αυτή η αξιοσημείωτη στροφή συμβαίνει με αφετηρία την κρίσιμη παραδοχή της υποκειμενικής συμμετοχής του ψυχοθεραπευτή στη διαδικασία, πράγμα που ρίχνει το φράγμα επιτηδειότητας, αναμοχλεύοντας μια πραγματική διυποκειμενική συμμετοχή που, εν κατακλείδι, αποδίδει αυθεντικό νόημα στη θεραπεία, καθόσον ο ψυχοθεραπευτής γίνεται ένας μεθοδικός φίλος με μια συγκεκριμένη αποστολή, η οποία διαρθρώνεται σταδιακά σύμφωνα με όσα συνδημιουργούν τα δυο ρεύματα εξερεύνησης: η επιθυμια για βελτίωση της ποιότητας ζωής εκ του αναλυόμενου και η περίεργεια για τα μυστικά της ετερότητας εκ του θεραπευτή –οι δυο πλευρές της αυτοπραγμάτωσης.

 

Αστρέας
Νομάς των ιδεών και των τόπων, συνεχώς εν κινήσει στο ρυθμό του γίγνεσθαι, μεταλλασσόμενος προς το άρρητο και απεκδυόμενος τη μορφή εν γένει.
Συντονίσου

Post a comment