No comments yet

ΜΕΤΑΝΕΩΤΕΡΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΚΡΑΤΙΑ

Συντάκτης:

του Hanzi Freinacht

Η μετανεωτερική αριστοκρατία αποτελείται από μια τάξη ανθρώπων που διαθέτουν ένα συνδυασμό παραγόντων στην ψυχολογική, υπαρξιακή και γνωσιακή τους σύσταση που τους επιτρέπει να παίζουν ένα συγκεκριμένο ρόλο στο νέο ιστορικό σκηνικό του κόσμου της μετανεωτερικής εποχής. Αλλά είναι επίσης και άνθρωποι κοινωνικών, οικονομικών και πολιτισμικών προνομίων, που έχουν το χρόνο, την ενέργεια και τα συναισθηματικά καύσιμα για να επεκταθούν στις αφηρημένες τους προσπάθειες όπως το να αναπτύξουν το μέλλον του παγκόσμιου συστήματος.
Αυτό στο οποίο προσβλέπουμε είναι μια πιο ωραία, ήπια, πιο διαφοροποιημένη και ευέλικτη μορφή Λενινισμού, μια avant-garde, ή εμπροσθοφυλακή, ανθρώπων που αναγνωρίζουν και ευθυγραμμίζονται με κάποιες από τις βαθιές δομές και μακροπρόθεσμους ελκυστές της εποχής μας, και που συνεργάζονται διεθνώς ώστε να επιφέρουν τις μεγαλεπήβολες αλλαγές στην παγκόσμια κοινωνία. Αυτοί οι άνθρωποι έχουν λίγα κοινά ανά μεταξύ τους πέρα από το κοινό του μετανεωτερικό όραμα. Βρίσκει ο ένας τον άλλο σε ποικίλα περιβάλλοντα, πιο συχνά μέσω του Διαδικτύου.
Η Λενινιστική ιδέα ενός παγκόσμιου, προοδευτικού κινήματος με το δικό του παιγνίδι ισχύος μιας ριζοσπαστικής εμπροσθοφυλακής δεν είναι καθόλου μια κακή ιδέα. Απλώς η εμπροσθοφυλακή αυτή χρειάζεται μια πιο καθαρή κατανόηση της ανάπτυξης της κοινωνίας, και της αναπτυξιακής ψυχολογίας, εν συγκρίσει με το πώς θεωρούσαν τα πράγματα ο Λένιν και οι σύγχρονοί του. Και χρειαζόμαστε έναν κωδικό ηθικής που τους έλειπε –ξεκινώντας με τη μη-βία και τη δέσμευση για κατανόηση και ενσυναίσθηση των άλλων.
Τα μέλη αυτής της ομάδας πρέπει να αγαπούν τη δύναμη. Αλλά όχι τη δύναμη του εαυτού έναντι των άλλων• αλλά μάλλον τη δύναμη του εαυτού και των άλλων, τη δύναμη της πολύτροπης αυτό-οργάνωσης –ο λόγος περί της υπερατομικής δύναμης. Όχι τη δύναμη της δική σου ή τη δική μου, αλλά ναι, τη θηριώδη ικανότητα να διοργανώνει κανείς ζωντανά συστήματα, να δημιουργεί γεγονότα. Αυτό που νομίζουμε ως καταπιεστική δύναμη είναι απλώς μια έκφραση των ανισορροπιών της δύναμης, μεταξύ των πλουσίων και των φτωχών, των προνομιούχων και των στερημένων, των ανθρώπων και των ζώων. Ο κόσμος δεν έχει τόση πολύ δύναμη, αλλά μάλλον πάρα πολύ αδυναμία. Αν έχουμε παθολογικές, νοσηρές επιθυμίες για δύναμη είναι επειδή στην πραγματικότητα είμαστε αδύναμοι. Οι θιασώτες της υπερατομικής δύναμης ψάχνουν την ενδυνάμωση του εαυτού και των άλλων –συνειδητοποιώντας ότι η δύναμη και η ελευθερία είναι αλληλένδετες. Επιφανειακές αναγνώσεις των κοινωνικών φιλοσόφων όπως της Σχολής της Φρανκφούρτης (ή του συμπορευτή της, του Erich Fromm) μπορούν να μας κάνουν να πιστέψουμε ότι η δύναμη αυτή καθεαυτή είναι παθολογική. Αλλά στην πραγματικότητα, ακόμη και οι πιο ευάλωτες ψυχές και οι καρδιές που εύκολα αιμορραγούν πρέπει να προσβλέπουν στη δύναμη.
Η μετανεωτερική αριστοκρατία δε δουλεύει σύμφωνα με ένα γραμμικό σχέδιο περί του τι μέλλει να συμβεί (όπως εκείνοι οι καταραμένοι κομμουνιστές). Απλώς μοιράζονται κάποιους κοινούς εννοιολογικούς χάρτες, προσωπικά γνωρίσματα, προοπτικές και πολιτικές ευαισθησίες. Αυτό τους κάνει δύσκολο να γίνουν αντιληπτοί γύρω μας. Πρόκειται για ένα χαλαρό δίκτυο ανθρώπων που αλληλο-αναγνωρίζονται και που μοιράζονται μερικές κοινές βασικές αρχές. Εργάζονται από κοινού με χίλιους τρόπους –δανειζόμενοι πηγές γνώσεις και στήριξης για την ανάπτυξη των ιδεών, σκηνοθετώντας κομβικά γεγονότα, ξεκινώντας επιχειρήσεις κι άλλες διοργανώσεις ή εγχειρήματα και εν τέλει επηρεάζοντας εν συνόλω την πολιτική.

ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟΙ ΟΙ ΜΕΤΑΝΕΩΤΕΡΙΚΟΙ ΑΡΙΣΤΟΚΡΑΤΕΣ;
Ποια είναι τα μέλη της μετανεωτερικής αριστοκρατίας, αυτοί οι εγκάρδιοι θιασώτες της υπερατομικής δύναμης; Και με ποιον τρόπο διαφέρουν από τα υπόλοιπα μέλη του παγκόσμιου πληθυσμού; Οι Σουηδοί φιλόσοφοι Alexander Bard και Jan Soderqvist θεωρούν ότι η εποχή της πληροφορίας δημιουργεί μια νέα τάξη «δικτυοκρατών», άτομα που κυβερνούν και ελέγχουν τη δημιουργία αξιών στο Διαδίκτυο και τα σχετικά μέσα, όπου η προσοχή, παρά το χρήμα, αποτελεί την κύρια αξία. Περαιτέρω, θεωρούν ότι υπάρχουν τριών ειδών δικτυοκράτες που συμμαχούν μεταξύ τους: το νέο είδος κοινωνικών επιχειρηματιών, οι μπολιασμένοι στο Διαδίκτυο γνωστικοί φιλόσοφοι που κατανοούν τη βαθύτατη δυναμική και προσωρινή φύση των πραγμάτων (οι οποίοι αποκαλούνται «αιωνιστές»), και οι δικτυωτές που ενεργώς και εκουσίως θέτουν τον εαυτό τους σε κεντρικούς διαδικτυακούς κόμβους σε αυτό το νέο πολυδιάστατο δίκτυο ανθρώπων, θεάσεων και ευκαιριών.
Επειδή αυτοί οι δικτυοκράτες δεν αποζητούν πλέον το χρήμα, ή επειδή έχουν αρκετό απ’ αυτό, αξιοποιούν ανθρώπινους και μη πόρους. Όπως εγώ• κάθομαι εδώ σε ένα όμορφο σπίτι, δίχως να με πολυνοιάζει σε ποιον ανήκει. Το μόνο που με νοιάζει είναι η ηρεμία και καθηλωτική θέα του βουνού απέναντι που με κάνει να νιώθω σαν τον Νίτσε. Είμαι ένας αριστοκράτης με τον τρόπο που μπορώ να είμαι όσο εκκεντρικός θέλω, μένοντας με την πρωινή μου ρόμπα ως το βαθύ απόγευμα. Ο πρώτιστος οδηγός στη ζωή μου δεν είναι το φαγητό στο τραπέζι, ή ακόμη και μια διαπάλη ενδιαφερόντων, αλλά ένα ηθικώς ορθό παιγνιώδες πνεύμα και μια αίσθηση της περιπέτειας, της οποίας κύριο μέλημα είναι η διεύθυνση των συναισθημάτων και της προσοχής προς νεοφανείς ιδέες. Το να αξιοποιείς σημαίνει να χρησιμοποιείς αντικείμενα για την υποκειμενική, υπαρξιακή και ανεξάντλητη αξία τους –κατά κάποιον τρόπο, το να παίζεις με αυτά.
Καθόλου άσχημα. Αυτό μπορεί να συνηγορεί για το τι ακριβώς είναι ο μετανεωτερικός αριστοκράτης, τουλάχιστον μέχρι ένα σημείο. Αλλά θα ήμουν διστακτικός να εφαρμόσω μια τάξη ανάλυσης και να εξισώσω τον μετανεωτερικό αριστοκράτη με τους «δικτυοκράτες». Η μετανεωτερική αριστοκρατία αποτελείται από ανθρώπους που έχουν ένα συνδυασμό δυο τινών: μεγάλα προνόμια και προηγμένη προσωπική ανάπτυξη.
Το προνόμιο στο οποίο αναφέρομαι είναι το υψηλό «συνολικό κεφάλαιο», δηλαδή το ότι δεν είμαστε απαραιτήτως πλούσιοι με τον συμβατικό τρόπο, αλλά ότι διαθέτουμε αρκετές ευκαιρίες και στήριξη γύρω μας ώστε να κάνουμε ό,τι θέλουμε με τη ζωή μας (άρα, το συνολικό κεφάλαιο είναι ένας συνδυασμός κοινωνικού κεφαλαίου, πολιτισμικού κεφαλαίου, οικονομικού κεφαλαίου, συναισθηματικού κεφαλαίου, σεξουαλικού κεφαλαίου και καλής υγείας). Το υψηλό συνολικό κεφάλαιο σημαίνει ότι μπορείς να ζήσεις τη ζωή σχετικά άφοβα.
Το δεύτερο μέρος, όσον αφορά την προσωπική ανάπτυξη, είναι ότι έχουμε «υψηλή» αποτελεσματικότητα στην αξία μιμιδίων. Με μια λέξη, σημαίνει ότι αυτοί οι άνθρωποι είναι αυθεντικώς προοδευτικοί και έχουν τις αξίες μιας οικουμενικής, βιώσιμης εποχής του διαδικτυακού πολιτισμού. Αλλά ποιοι είναι ως άτομα;
Είμαστε παιγνιώδεις εκκεντρικοί κάθε είδους. Είμαστε τα «καμένα χαρτιά» και οι λαμπροί εκατομμυριούχοι του πνεύματος• άνθρωποι που με κάποιον τρόπο έχουν πέσει έξω από την κανονική διαδικασία νοηματοδότησης της καθημερινότητας –δίχως να έχουμε σαλέψει- και μας είναι αδύνατο να επιστρέψουμε πίσω στον μπουρζουά τρόπο ζωής. Θα βρεις μετανεωτερικούς ξιφομάχους, αντικομφορμιστές, χάκερς, διανοούμενους-περίστροφα• οι διακριτικοί εχθροί της μπουρζουαζίας (στην οποία υποτίθεται ότι θα πρέπει να πάρεις τη ζωή πολύ σοβαρά, ιδίως τη δουλειά σου, αλλά ποτέ να μην έχεις τη σοβαρή επιδίωξη να αλλάξεις πραγματικά τον κόσμο).
Η μετανεωτερική αριστοκρατία είναι η παιγνιώδης εμπροσθοφυλακή μια νέας μορφής κοινωνίας στην οποία οι άνθρωποι είναι ελεύθεροι με έναν βαθύτερο τρόπο από αυτόν που η καθημερινότητα της νεωτερικής κοινωνίας κανονικά επιτρέπει. Κάτι ανεβάζει στροφές, κάτι αρχίζει να αποκτάει ορμητικότητα• η αριστοκρατία δρα με το είδος της κομψής αποφασιστικότητας που μόνο από μια καθολική αποδοχή της παράδοξης και πολύπλοκης φύσης της πραγματικότητας μπορεί να εκπορευτεί.

ΤΙ ΚΑΝΕΙ Η ΜΕΤΑΝΕΩΤΕΡΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΚΡΑΤΙΑ;
Η μετανεωτερική αριστοκρατία ομαδοποιείται παγκοσμίως και συνωμοτεί για να αλλάξει τη λειτουργία του παγκόσμιου συστήματος. Αυτό που κάνουν είναι να «χακάρουν» την παγκόσμια ψυχή, θα έλεγε κανείς, εγχέοντας δόσεις μετανεωτερικού DNA μέσα σε νευραλγικές περιοχές της κοινωνίας, τελώντας την πειρατεία έναντι του πολιτικού, οικονομικού και πολιτισμικού συστήματος της μοντέρνας ζωής ώστε να επιφέρουν ένα πιο δίκαιο, διαφανές και βιώσιμο μέλλον.
Σε αυτούς τους αριστοκράτες είναι απλά φανερό ότι ο σημερινός κόσμος είναι μη-δημοκρατικός, μη-επιστημονικός και πρωτόγονος. Αλλά δεν εξεγείρονται εναντίον του. Απλά τον σερφάρουν, καλπάζουν επί των κυμάτων του και εμφυτεύουν κομμάτια μετανεωτερικού πολιτισμικού κώδικα βαθιά στις δομές και τις δυναμικές της κοινωνίας. Εργάζονται από κοινού μαζί με τα υφιστάμενα πολιτικά κινήματα, τις επιχειρήσεις, τις ΜΚΟ και τις κυβερνήσεις. Κατά κάποιον τρόπο, θα μπορούσες να πεις ότι μεταχειρίζονται και συνωμοτούν, αλλά πρόκειται για έναν πολύ δημοκρατικό και διάφανο τρόπο μεταχείρισης και έναν πολύ μη-γραμμικό και ανοιχτό τρόπο συνωμοσίας, ο οποίος λαμβάνει μέρος σε μια πολύ χαλαρή δικτύωση.
Το να συνωμοτείς σημαίνει να αναπνέεις τον ίδιο αέρα (con-spire). Η συνωμοσία συνίσταται στην εκπαίδευση και τη σαγήνευση της ανθρωπότητας σε ένα μονοπάτι που οδηγεί σε μια έναν πιο υπαρξιακό και βιώσιμο πολιτισμό. Γι’ αυτή την παιγνιώδη αριστοκρατία, το παγκόσμιο σκηνικό είναι ένα τεράστιο, πολυδιάστατο παζλ, όπου ο στόχος είναι το να βρεις απρόσμενες συνεργίες που δουλεύουν προς την κατεύθυνση της ανθρώπινης ανάπτυξης –μέσω της παιγνιώδους δραστηριότητας, της μόρφωσης, της σαγήνης. Δεν επιβάλλουν με το ζόρι την ημερήσια διάταξή τους στους άλλους, αλλά γαργαλούν τις διαλεκτικές διαδικασίες για να δουν τι θα συμβεί, έχοντας ισχυρές διαισθήσεις για το ποιες κατευθύνσεις μπορεί να πάρει. Συχνά, αυτό γίνεται μέσω της τέχνης και της πολιτισμικής έκφρασης, κάνοντας νύξεις περί νέων θεάσεων και δυνατοτήτων. Απλώς με τον να αναπνέουμε τον ίδιο αέρα, τον φρέσκο αέρα των δυνατοτήτων μιας μελλοντικής –αλλά επουδενί προκαθορισμένης- κοινωνίας.
Η μετανεωτερική σκέψη έχει να κάνει με μια επαυξημένη παραδοχή της παράδοξης φύσης των πραγμάτων. Όλος αυτός ο ντόρος των αριστοκρατών συνίσταται σε ένα κεντρικό παράδοξο της πολιτικής μετανεωτερικότητας: της βαθιάς, ανυποχώρητης πάλης για περισσότερη ισότητα, ενσωμάτωση και δημοκρατία –μαζί με μια ανανεωμένη ανοχή προς και κατανόηση της ιεραρχίας και του ελιτισμού.
Από τη μία, η νέα παγκόσμια εμπροσθοφυλακή αναδύεται• αυτό είναι αναντίρρητο γεγονός της ζωής. Και θα πρέπει να αναγνωρίσει τον εαυτό της ως τέτοια ώστε να είναι επαρκώς αποδοτική. Από την άλλη, η μετανεωτερική αριστοκρατία αποτυγχάνει να φτάσει τον πήχη των ηθικών της μέτρων εάν δεν εργαστεί για έναν πιο δημοκρατικό, διάφανο και ανοιχτό κόσμο –χάνει κάθε νομιμότητα στην περίπτωση που στερείται μιας βαθιάς αφοσίωσης στις αρχές της ισότητας και την αξιοπρέπεια όλων των ανθρώπων και των ζώων.
Επομένως, η μετανεωτερική αριστοκρατία δεν είναι κάπου «εκεί ψηλά», σε μεγάλη απόσταση από τους άλλους, αποταμιεύοντας κλεπτοκρατικά προνόμια μέσα από συγκεκριμένους οργανισμούς. Τουναντίον, η συστατική της αρχή έγκειται σε τίποτε περισσότερο από την αυθόρμητη αυτό-οργάνωση μιας νέας επίστρωσης του παγκόσμιου συστήματος –μιας πολιτισμική εξέλιξη που άπτεται της παγκοσμιοποιημένης πληροφοριακής εποχής. Είναι απλώς οι άνθρωποι που ζουν μεταμοντέρνες ζωές, με μεταμοντέρνες αξίες, μέσα σε έναν ακόμη κυρίως μοντέρνο κόσμο. Αλλά όντας τέτοιοι, έχουν έναν σημαντικό ρόλο να παίξουν.
Όπως όλες τις άλλες κοινωνικές ομάδες, η μετανεωτερική αριστοκρατία είναι και καλή και κακή. Μη με κατηγορείτε που σας λέω για την ύπαρξή της. Μην πυροβολείται τους αγγελιοφόρους, παρακαλώ. Υπάρχουμε, κι έχουμε ένα ρόλο να παίξουμε, κι αυτός ο ρόλος μπορεί και θα έπρεπε να αναγνωριστεί με όλα διακυβεύματά του και τις αβεβαιότητες. Δε θέλω να το εξιδανικεύσω ή να υπερβάλλω, αλλά ιδού τι συμβαίνει.
Η μετανεωτερική αριστοκρατία δεν πρόκειται να κυβερνήσει τον κόσμο. Μάλλον θα επιφέρουμε μικροδιορθώσεις προς τη σωστή κατεύθυνση. Και θα έχει πλάκα. Ήδη έχει.

Αστρέας
Νομάς των ιδεών και των τόπων, συνεχώς εν κινήσει στο ρυθμό του γίγνεσθαι, μεταλλασσόμενος προς το άρρητο και απεκδυόμενος τη μορφή εν γένει.
Συντονίσου

Comments are closed.